مسئله «توافق هسته ای» روابط کشور های پیشرو جهان را تخریب کرد: آیا ایران می تواند از این مزیت استفاده کند؟

15:23:02 1397-02-20

وضعیت «توافق هسته ای» پیچیده تر می شود. با تشکر از تلاش های دونالد ترامپ و سیاست های تهاجمی وی علیه ایران باعث شده است که ایران و اروپا که از اول بطور یکپارچه از این توافق و موضع ایران حمایت می کرد، نیز کم کم در رابطه با این موضوع عقب نشینی کند.

وضعیت «توافق هسته ای» پیچیده تر می شود. با تشکر از تلاش های دونالد ترامپ و سیاست های تهاجمی وی علیه ایران باعث شده است که ایران و اروپا که از اول بطور یکپارچه از این توافق و موضع ایران حمایت می کرد، نیز کم کم در رابطه با این موضوع عقب نشینی کند. اولین ساز را در اینجا، برتانیا متحد وفادار آمریکا زد. بوریس جانسون وزیر امور خارجه بریتانیا گفت: نیاز به یک سیاست تهاجمی تر نسبت به ایران است و در توافق هسته ای باید اصلاحاتی صورت بگیرد. وی افزود که «ما باید در برابر آنچه که ایران در منطقه انجام می دهد مقاومت کنیم. ما باید سخت گیرتر عمل کنیم. یکی از مشکلات در توافق نامه هسته ای سال 2025 میلادی که پس از این تاریخ به ایران اجازه سرعت بخشیدن به غنی سازی اورانیوم داده می شود، است. این امر می تواند به تولید سلاح های هسته ای از سوی تهران بدون بازگشت تحریم ها، منجر شود». او همچنین از ترامپ خواست كه از توافق هسته ای خارج نشود. 

این بیانیه را می توان به دو صورت درک کرد – به هر کس هرچی می سرفد بردارد. به ویژه وقتی که ترامپ همانطور که می دانید به هیچ خواسته متحدان خود گوش نداد و از برجام خارج شد. در نتیجه، به عنوان مثال، محافظه کاران ما مجددا تأکید کردند که ایران باید تمام همکاری های خود با اروپا را متوقف کند، زیرا ایران مجبور به تحمل چنین بی احترامی ها نیست. اما از نظر اصلاح طلبانه، این بیانات جانسون برای خودشیرینی خود در مقابل ترامپ بوده است. 
هر چی که باشد، اما در حال حاضر وضعیت از تحت کنترل خارج می شود. در حقیقت، مسئله هسته ای ایران و در واقع نگرش نسبت به ایران، منجر به تناقض جدی میان ایالات متحده، کشورهای اروپایی، روسیه و چین شد. اگر آمریکا در این مسئله به عنوان یک بازیکن رادیکال و بی طرفانه عمل می کند، اما آلمان و فرانسه و حتی انگلستان، همراه با اتحادیه اروپا، موقعیت های خوشبین تری دارند و آنها بدنبال راه حل های سازش هستند. روسیه و چین از کشور ما حمایت می کنند و همچنین خواستار سازش هستند. 
در این وضعیت، ایران به طور موثر می تواند با استفاده از تضادها ایالات متحده را تنها بگزارد. خودتان قضاوت کنید که دیدگاه های سیاستمداران چقدر اهمیت دارد. بنابراین، امانوئل ماکرون رئيس جمهور فرانسه گفت که خروج دونالد ترامپ از توافق هسته ای با ایران می تواند منجر به جنگ شود. وی گفت: «این به این معنی است که ما جعبه پاندورا را باز خواهیم کرد، امکان وقوع جنگ موجود است. اما بنظر من ترامپ نمی خواهد جنگی آغاز کند». به طور کلی، آنگلا مرکل صدراعظم آلمان، امانوئل ماکرون و ترزا می نخست وزیر بریتانیا آمادگی خود را برای توسعه یک فرمت گسترده تر با همه احزاب اضافی توافق هسته ای و موضوعات مربوط به آن را اعلام کردند. این یک رویکرد سازنده است که نشان می دهد که رهبران اروپایی خواستار حفظ توافق نامه هسته ای با ایران هستند و آنها درک می کنند که این شرایط باعث امن در جهان و حفظ ثبات در خاور میانه مهم است. 

حتی پس از اعلام خروج ترامپ از برجام، فرانسه، آلمان و انگلیس از تصمیم رئیس جمهور آمریکا، ابراز تاسف کرده اند. ماکرون بیان کرد که رژیم بین المللی عدم گسترش سلاح های هسته ای به خطر افتاده است. همچنین آنتونيو گوتريس دبيركل سازمان ملل متحد، نیز با ماکرون هم فکر است و از اعضای ديگر طرفين توافق نامه هسته ای خواستار اجرای تعهدات خود بطور جدی، شده است. گوتریس گفت: «من به شدت نگران اعلام این مطلب هستم که آمریکا از برجام خارج شده است و تحریم های جدید تطبیق خواهد کرد. من از سایر طرف های توافقنامه هسته ای خواستار اجرای تعهدات خود هستم و از اعضای سازمان ملل متحد می خواهم که از این توافقنامه حمایت کنند». 
بنابراین، برای ایران وضعیت منحصر به فرد ایجاد شده است. دنیای به دلیل ایران به دو قسمت تقسیم شده اند. اگر قبلا ما با انزوای بین المللی مواجه بودیم، هم اکنون اینگونه نیست. روسیه، چین، فرانسه، آلمان، بریتانیا، ایتالیا و کشورهای دیگر از ما حمایت می کنند. رهبران این کشور ها درک می کنند که هیچ جایگزینی برای این توافقنامه وجود ندارد. 

ایران و کل جامعه ما، به تمامی جهان صلح آمیز بودن اهداف کشور مان را اثبات کردیم. اما در اینجا همه برای همه ما یک خطر دیگری موجود است- تمایل به سقوط به رادیکالیسم. من در حال حاضر از آشنایان تهرانم و طبق سخنان سیاستمداران می بینم که آنها بسیار حرسی و رادیکال هستند. آتیش زدن پرچم ایالات متحده در پارلمان – یکی از این سری بود. این احساسات قابل فهم هستند و ناشی از خطای ترامپ هستند. اما تمامی این رادیکال ها نمی فهمند که آنها با اقدامات خود به نفع ترامپ عمل می کنند. ما باید در رابطه با چیز دیگر صحبت کنیم- در رابطه با اینکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی 10 بار تعیید کرده است که به توافق هسته ای عمل می شود، اتحادیه اروپا هیچ شواهد از نقض توافق نیافته است، روسیه و چین نیز این را تایید میکنند. باید از رو این حرکت کرد، و توجه همه را بر این متمرکز کرد که تهران همواره وفادار به توافق هسته ای بوده و مطابق آن عمل می کند و اما ایالات متحده به تعهدات بین المللی که از سوی شورای امنیت سازمان ملل تصویب شده عمل نمی کند. 

بنابراین، هدف دیپلماسی ایران در آینده نزدیک - نشان دادن اشتباه بودن گام ترامپ و همچنین نتایج منفی ناشی از این اقدام، است . 
ما باید به طور فعال فعالیت کنیم که تصمیم ایالات متحده تاثیر منفی بر اقتصاد ما نداشته باشد. البته، از لحاظ سیاسی، تصمیم ترامپ  نقطه عطفی در تشکیل یک بی اعتمادی و حتی بیشتر نسبت به حاکمان ایالات متحده بوده است. اما همچنین نباید فراموش کرد که آمریکا- تنها ترامپ نیست، بلکه وجود گروه ها و جنبش های دیگری در هم وزن سیاسی آن، است. بنابراین ما نباید در رابطه با قصد افزایش چشمگیر قابلیت های غنی سازی اورانیوم در ایران را بزبان بیاوریم- بلکه بلاعکس ما باید بصورت پایدار و محکم  به توافق هسته ای رعایت کنیم و به تمامی جهان نشان دهیم که این آمریکا است که ثبات و امنیت جهان را به خطر می اندازد. 

 

محمد شمس

REALIRAN.net

برای برقراری ارتباط با نویسنده مقاله میتوانید به این ایمیل مراجعه نمائید: [email protected]