نمک بر زخم: لغو برجام چه تاثیری بر درآمدهای نفتی ایران خواهد داشت؟

14:57:28 1397-02-26

خروج آمریکا از برجام ایران را با یک واقعیت جدید روبرو کرد. این وضعیت بدتر یا بهتر نیست، فقط پیچیده و غیر قابل درک است. گر از لحاظ سیاسی و ژئوپلتیک همه چیز کم و بیش روشن است: آمریکا، عربستان سعودی، اسرائیل علیه ما هستند، اروپا کمی از ایران حمایت می کند و اما روسیه و چین بطور مستقیم حمایتگر ایران هستند. اما از لحاظ اقتصاد، هنوز خیلی چیزی مبهم هستند.

خروج آمریکا از برجام ایران را با یک واقعیت جدید روبرو کرد. این وضعیت بدتر یا بهتر نیست، فقط پیچیده و غیر قابل درک است. گر از لحاظ سیاسی و ژئوپلتیک همه چیز  کم و بیش روشن است: آمریکا، عربستان سعودی، اسرائیل علیه ما هستند، اروپا کمی از ایران حمایت می کند و اما روسیه و چین بطور مستقیم حمایتگر ایران هستند. اما از لحاظ اقتصاد، هنوز خیلی چیزی مبهم هستند. 


آشکار است که برای ایرانیان عادی اول از همه مسئله نفت مهم است- یعنی درآمدهای حاصل از آن. زیرا درآمد حاصل از نفت بیشترین تأثیر را بر اقتصاد، رفاه و زندگی مردم دارد. اما در این مسئله سوال ها بیشتر از پاسخ ها می باشد. حتی کارشناسان اقتصاددانی که من با آنها صحبت می کردن، اختلاف نظر دارند. برخی معتقدند که از سرگیری تحریم ها تأثیر قابل ملاحظه ای بر زندگی ایران نخواهد داشت، در حالی که دیگران بدبین هستند و می گویند که همه ما در انتظارروزهای سختی باید باشیم.... 


بنظرم این مسئله را باید به صورت عینی و معقول مورد بررسی قرار داد. اولا، تمام این تنش های ژئوپولیتیک در اطراف ایران منجر به افزایش قیمت ها در بازار جهانی نفت شده است. در حال حاضر هر بشکه نفت 80 دلار فروخته می شود این نیز به نفع کشور ما است، زیرا ارز زیادی وارد کشور خواهد شد.  قیمت نفت جهان پس از تصمیم دونالد ترامپ در رابطه با خروج از برجام، سه درصد افزایش یافته است. اما در عین حال، با توجه به تجربه سال های گذشته، می توان گفت که وضعیت در بازار می تواند در هر لحظه تغییر کند و قیمت ها نیز می توانند به سرعت سقوط کنند. 

ثانیا، کشور ما همواره به تمامی تعهدات توافقنامه هسته ای عمل می کند. نه سازمان ملل متحد، نه آژانس انرژی اتمی و نه اتحادیه اروپا و یا سایر سازمان های بین المللی دیگر هیچ شکایتی در مورد تطابق ایران با تعهدات خود نسبت به توافق هسته ای ندارند. تنها ایالات متحده و شخصا دونالد تامپ با ایران مشکل دارد. بنابراین، کشور ما قصد ندارد از برجام  خارج شود و این عامل برای ایران سودمند است.
نکته سوم این است که ایالات متحده اعلام کرد که تحریم های علیه ایران را که مربوط به صادرات نفت کشور ما می باشد را از سر خواهد گرفت. بسته جدید تحریم ها بلافاصله به اجرا در می آید، گر چه به شرکت های خارجی زمان برای خروج از توافق نامه های موجود با ایران داده خواهد شد. علاوه بر این، دونالد ترامپ از امکان تطبیق تحریم های جدید علیه تهران، علاوه بر آنهایی که قبلا  بود، سخن گفت. این یک نکته بسیار جدی است، همانطور که همه ما یادمان هست که پس از تحریم های آمریکا در سال 2012 میلادی، تولید نفت در کشور ما به یک میلیون بشکه در روز کاهش یافت. در نتیجه، قیمت جهانی نفت 15 درصد افزایش یافت و عربستان سعودی و سایر کشورهای عربی از این مزیت استفاده کردند.


آیا اکنون تکرار این سناریو ممکن است؟ بنظر ممکن نیست. زیرا 6 سال پیش در کشور ما قراردادهای نفتی سرمایه شرکت های اروپا موجود نبود و اما هم اکنون هست. این به این معنی است که نفت با استفاده از تکنولوژی مدرن استخراج می شود و علاوه بر ایران برای اروپا نیز سود دارد. باز تکرار می کنم که رعایت دقیق شرایط توافقنامه از سوی کشور ما به دشمنان ما در اروپا اجازه نمی دهد که حتی یک دلیل رسمی برای عدم رعایت قوانین توافقنامه هسته ای بیارند و با بهانه این تحریم ها را از سربگیرند. ایران می تواند حتی با وجود تحریم ها به اروپا نفت صادر کند. نگرش مثبت رهبران آلمان، فرانسه، انگلیس و سایر کشورهای اروپایی به این امر کمک زیادی خواهد کرد.
 

اما باید گفت که در اینده تزدیک ما می توانیم با خطرات جدی روبرو شویم. بنابراین، اگر تحریم های آمریکا علیه بخش نفت ایران موفق باشند، عربستان سعودی به راحتی می تواند این توطئه در بازار نفت را که کشور ما طی سه سال گذشته بدست آورده را بگیرد. همچنین این کا را با لذت انجام خواهد داد، زیرا ریاض آمادگی خود را برای جبران کاهش احتمالی تولید نفت از سوی ایران را اعلام کرده است. همچنین نباید شیل نفت ایالات متحده را فراموش کنیم ...


در حال حاضر بازار در انتظار پاسخ ایران است. همانطور که قبلا ذکر شد - کشور ما به شدت به تمام تعهدات خود رعایت می کند. اما در عین حال، همه چیز می تواند تغییر کند – زیرا ما هنوز نمی دانیم که بسته جدید تحریم های ضد ایران چهقدر گسترده است. با این حال، اکثر تحلیلگران می گویند که در این سال قیمت میانگین نفت 65 دلار برای در هر بشکه خواهد بود.

تحریم های ضد ایرانی در نگاه اول به نفع روسیه است که می تواند سود خود را افزایش دهد. اما تا کنون از سوی همکاران روسی، شاهد نگرش صحیح و عدم تمایل برای مبارزه فعال جهت گرفتن سهم بزرگ بازار نفت، هستیم. همچنین افزایش قیمت نفت را تنها عامل ایران تحریک نمی کند- بلکه اتفاقات رخ داده در فلسطین پس از انتقال سفارت آمریکا در اسرائیل به اورشلیم و مرگ غیرنظامیان فلسطینی، نیز یکی از عاملان تحریک کننده هستند. البته دلیل "فلسطین" موقت است و اما از سوی دیگر کسی نمی داند آیا از شعله اورشلیم کل خاور میانه آتیش خواهد گرفت و یا نه؟ 

در کنار دیگر تولید کنندگان نفت و گاز پیشرو، ایران در حال انتظار بازی صادقانه و تیمی، دور از سیاست است. شاید این ساده بنظر بیاید و اما برای همه سودمند است- تاریخ نشان داد که چه اتفاقی می تواند رخ دهد در صورت بازی با قیمت نفت از سوی همان عربستان سعودی، زمانی که قیمت هر بشکه کاهش نفت به 30 دلار رسیده بود. بله چنین رفتار در حال حاضر به معنای سقوط تمام سیاست های اوپک + است. بهترین راه- بازی منصفانه است. علاوه بر این، پس از این ایران نیز با تحریم های جدید بین المللی موافقت نخواهد کرد. کشور ما تغییر کرده است، قوی تر و بهتر شده است. بله مشکلات جدی در حمایت از حقوق بشر و آزادی، دیکتاتوری از سوی آخوندها وجود دارد، اما تمایلی به همکاری با جهان موجود است و در پروژه های حمل و نقل و انرژی با همسایگان خود توسعه پیدا کردیم. ترامپ با ضد ایرانگرایی تنها موضع محافظه کاران را تقویت می کند و دموکراسی را از بین می برد! خبر خوب این است که کشورهای عضو اتحادیه اروپا با مقامات ما موافقت کرده اند که اطلاعات تماس را در تمام سطوح برای توسعه روابط در حوزه اقتصاد و مشاوره را آغاز کنند. همانطور که فدریکا موگرینی رئیس دیپلماسی اتحادیه اروپا اظهار داشت: «ما تاسف خود در رابطه با تصمیم آمریکا برای خروج از برجام  را ابراز کرده ایم و قبول کردیم که لغو تحریم ها علیه ایران در رابطه با برنامه هسته ای و عادی سازی روابط تجاری و اقتصادی با ایران، بخش اصلی این توافقنامه هسته ای است. ما توافق کرده ایم برای آغاز مشاوره تخصصی فشرده که همانطور که می دانید از امروز آغاز شده است».  

امیر مصتفوی

REALIRAN.net

برای برقراری ارتباط با نویسنده مقاله میتوانید به این ایمیل مراجعه نمائید: [email protected]