پیچ جدید از ترامپ: چرا وی برای انجام مذاکرات با روحانی تلاش می کند؟

14:17:18 1397-05-10

دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا تلاش می کند تا وضعیت در ایران را بی ثبات سازد، و برای این ابزار جدید ابداع می کند.

دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا تلاش می کند تا وضعیت در ایران را بی ثبات سازد، و برای این ابزار جدید ابداع می کند. متاسفانه، برخی از گام های وی به اهداف خود رسیده اند- به ویژه نرخ ریال در برابر دلار  رکورد می زند و مثل اینکه این فرآیند هنوز پایان ندارد. ترامپ از همان اول دوران ریاست جمهوری خود، گرایش ضد ایرانی شدید داشت و تا حدی این وضعیت پیش رفت که ایالات متحده از برجام خارج شد و کشور ما را با جنگ تهدید کرد. 
به نظر می رسد که اوضاع به بن بست رسیده است، اما در حال حاضر ترامپ یک پیشنهادی را اعلام کرده- وی بیان کرد که وی آماده دیدار با حسن روحانی رئیس جمهور ایران بدون پیش شرط، است.  وی در طی سخنرانی خود در کاخ سفید پس از دیدار با جوزپه کونته نخست وزیر ایتالیا گفت: «در هر زمان، زمانی که می خواهند، من آماده دیدار با هر مقام ایرانی هستم». 

معنی این تصمیم ناگهانی وی چیست؟ برای پاسخ به این سوال باید تمام اقدامات رئیس جمهور آمریکا را بررسی کنیم.  وی از راه های گستاخ استفاده می کند –به ویژه از تحریم ها، تهدید به اعتصاب، باج خواهی پنهان، با زبان تهدید آمیز و ارعاب با ایران سخن می گوید. اگرچه تاریخ نشان داده است که کشورما با تن به این تهدیدها نمی دهد و اما ترامپ رفتار خود را تغییر نمی داد.  این نیز مدت زمان طولانی ادامه داشت طور غیر منتظره در رابطه با دیدار با روحانی سخن گفت... اما این به نظر من بی دلیل نبود- اتفاق اخیر را به یاد آوریم که ترامپ چگونه با گستاخی بر اتحادیه اروپا و چین فشر می آورد و برای کاهش تعرفه های تجاری و افزایش خرید گاز طبیعی از آمریکا تاکید می کرد. همین اتفاق با کره شمالی نیز رخ داد کع آمریکا در رابطه با زیادی قدرت بمب هسته ای با کیم جونگ اون بحث می کرد. این مدت طولانی ادامه داشت و بسیار خنده دار بنظر می رسید. اما بعد از چند دهه روئسای جمهور ایالات متحده و کره شمالی دیدار کردند و این دیدار باعث کاهش تنش بین دو کشور شد. 

بنظرم ترامپ تصمیم گرفته با کشور ما نیز از این روش استفاده کند. در واقع وی به عنوان یک تاجر و رئیس جمهور رفتار نمی کند، بلکه به عنوان یک مغازه دار در بازار تهران رفتار می کند. من هر روز با این افراد بازاری روبرو میشوم و می توانم با اعتماد بگویم که اکثر آنها مثل ترامپ هستند، نه از لحاظ ظاهری بلکه از لحاظ برخورد. بنابراین، کاملا قابل فهم و طبیعی است که وقتی ترامپ می خواهد با رئیس جمهور ما دیدار کند، قصد تغییر شرایط به نفع خود را دارد. رئیس جمهوری آمریکا همچنین اخیرا در رابطه با امکان ایجاد تغییرات در توافقنامه هسته ای بیاناتی انجام داده است. به این دلیل می توان گفت که وی دیگر خیلی نسبت به این قضیه رادیکال نیست. 
به نظر می رسد که این به نفع کشور ما است- با ترامپ مذاکره کنیم و به یک مخرج مشترک برسیم. اما در واقع همه چیز به این راحتی نیست. زیرا خواسته های رئیس جمهور آمریکا پایانی ندارد. زیرا وی از ایران می خواهد که این کشور بطور داوطلبانه از قدرت خود در خاورمیانه دست بردارد و از سوریه، لبنان، یمن، عراق و فلسطین خارج شود. همچنین می خواهد که ایران توسعه برنامه هسته ای خود را بطور کامل متوقف کند. 

متاسفانه، اولویت هنوز دست ترامپ است. تلاش های او منجر به این شد که بسیاری از شرکت ها، حتی شرکت های بزرگ اروپایی مانند Total، قصد دارند بازار ایران را به دلیل ترس از تحریم ها، ترک کنند. کاهش ارزش ریال ادامه دارد، اقتصاد کشور روزای سختی را سپری می کند و متحدان ما - روسیه، چین، اروپا - نمی توانند به طور کامل با سیاست ایالات متحده مخالف کنند. 
در این وضعیت، علاوه بر ترجیحات سیاسی، ترامپ ممکن است سعی کند، مزایای اقتصادی نیز پیشنهاد دهد. کاملا ممکن است که وی بخواهد که شرکت های نفتی ایالات متحده در پروژه های نفت و گاز ایران به جای شرکت های اروپایی، شرکت کنند. البته تمامی اینها از چهرچوب توافق هسته ای دور هستند و این واقعیت است. مسئله دیگر این است که از دست دادن موقعیت های سوریه و یمن پس از موفقیت های زیاد وتلفات و فداکاری های عظیم در این کشور، می تواند از سوی جامعه ایران خوشبینانه پذیرفته نشود. به ویژه هم اکنون که موقعیت آمریکا در سوریه ضعیف است و در یمن حوثی ها با موفقیت با عربستان سعودی مبارزه می کنند و حتی او را مجبور به توقف ترانزیت نفت از طریق بابالمند، کرده اند. 

در این وضعیت، تصمیم دیدار با ترامپ را باید خود روحانی پس از مشورت با آیت الله علی خامنه ای بگیرد. افتخار سیاستمدار و رهبر یک کشور بزرگ با تاریخ باستانی، موضع شدید ضد غرب و محافظه کاران بی شک مانع این دیدار خواهند شد. اما روحانی یک سیاستمدار عقلی است و با مسائل عاطفی برخورد نمی کند. زیرا اگر وضعیت اقتصادی در ایران بدتر شود، بی شک موجب بی ثباتی و اعتراضات مردمی خواهد شد. این نیز تهدید خترناکتری از ماجراهای ترامپ است. روحانی در مراجعه خود به رئیس جمهور آمریکا گفت: «با دم شیر بازی نکن، پسیمان می شوید. آمریکا باید بداند که صلح با ایران مادر صلح با همه جهان است و جنگ با ایران مادر تمام جنگها است. شما قدرت شکستن امنیت ما را ندارید». ترامپ در جواب گفت: «هرگز یک بار دیگر آمریکا را تهدید نکنید، زیرا در غیر این صورت شما با عواقبی روبرو خواهین شد که در تاریخ کشورتان نداشته اید. ما دیگر کشوری نیستیم که سخنان دیوانه وار شما درباره خشونت و مرگ را تحمل کنیم. مراقب باشید! ». 

حقیقت این است که راه سختی در جلو داریم- مبارزه با تحریم ها و اگر صادرات نفت ایران مسدود شود، بسته شدن طریق تنگه هرمز (از طریق این تنگه حدود 20 درصد صادرات نفت از بحرین، قطر، کویت، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و عراق صادر می شوند.) که از طریق آن نفت به بازار بین المللی ارسال می شود، حتمی است. یک راه سازنده وجود دارد – تمایل ترامپ برای انجام مذاکرات با روحانی جهت ایجاد یک راه حل متقابل و قابل قبول برای همه، است. ترامپ و روحانی چه راهی را انتخاب خواهند کرد؟ این را زمان نشان خواهد داد. 

محمد شمس

REALIRAN.net

برای برقراری ارتباط با نویسنده مقاله میتوانید به این ایمیل مراجعه نمائید: [email protected]