حذف صفر از ریال: مقامات آرام می کنند، مخالفان تهدید می کنند

16:05:10 1397-10-19

اخیرا همه در مورد حوادث آینده صحبت می کنند. آخر هفته به بازار تهران رفته بودم – در اینجا همه گوشهایم را با این خبر پر کردند.

اخیرا همه در مورد حوادث آینده صحبت می کنند. آخر هفته به بازار تهران رفته بودم – در اینجا همه گوشهایم را با این خبر پر کردند. بنا بر گزارش های رسمی، بانک مرکزی ایران به دلیل تورم بالا در کشور می خواهد چهار صفر رسال را کسر کند. عبدالنصر همتی رییس بانک مرکزی ایران در سخنرانی خود در پارلمان گفت:«دولت برای این موضوع یک لایحه را به پارلمان ارائه کرده است و ما امیدواریم که این گام مهم در آینده نزدیک اجرا خواهد شد». به گفته آقای همتی، این اقدام برای اجرای اصلاحات بانکی در ایران ضروری است.
خوب، نقطه نظر رسمی خوب و قابل فهم است. مقامات ما را اطمینان می سازند که پس از نوآوری یا جایگزین ریال 10 هزار با ریال «قدیمی» مطابقت دارد. یعنی ما دیگر نباید با هزاران و ده هزار ریال مقابله کنیم، همه چیز بزرگ و شریف خواهد بود. اما در اینجا باید گفت که تنها از نظر یک مرد ساده در خیابان است که یک رقم کاهش تعداد صفر بر روی صورت حساب و کاهش همزمان عدد در برچسب های قیمت است. بسیاری از آشنایان من در تهران بسیار خوشحال هستند و می گویند که اجاره، وام، مالیات شهروندان نیز کاهش خواهد یافت. حتی با حیجان منتظر آمدن پول های جدید هستند. 


اما در مقابل این زمینه، هیچ کس سوال منطقی نمی کند -دولت چگونه و چه زمانی می خواهد این ارز را تغییر دهد؟ من به شما بگویم، این کسر صفر پس از بحران صورت می گیرد، زمانی که تورم موجب به کاهش ارزش پول ملی صدها بار می شود. ایران به دلیل تحریم های اعمال شده توسط ایالات متحده در بحران ارز حاد است. ریال ارزش خود را بیش از 60 درصد از دست داده است! من با اقتصاددانان صحبت کردم و آنها به من کمک کردند واقعیت تلخ در رابطه با بحران ارز را درک کنم و حقیقت حذف صفر از ریال به دلیل وخیم بودن وضعیت کنترل کمیت پول در ایران است.  اما در عین حال، همه اقتصاددانان می دانند که حذف صفر از پول زمانی رخ می دهد که مقامات اعتماد دارند که وضعیت بحرانی ثبات یافته، تورم کاهش یافته و اقتصاد کم هم شده توسعه یافته است. صادقانه بگویم، نمی دانم این اعتماد از کجا می آید. من همچنین می خواهم به همه موارد فوق باور داشته باشم، اما آیا دلیلی برای این وجود دارد؟ به خصوص پس از تورم که ما همه مشاهده کردیم.


البته من دولت خود را درک می کنم – آنها دنبال سود خود است. ساده سازی محاسبات، کاهش هزینه های چاپ اسکناسها، تثبیت احتمال ارز، کاهش تورم ... اما خطر اصلی و تهدید حذف صفر- انجام این کار زمانی رخ می دهد که اقتصاد کشور ناپایدار است! پس اصلاحات نه تنها در دستیابی به هدف خود موفق نخواهد بود، بلکه حتی بیشتر وحشتناک خواهد بود - این می تواند تورم را تحریک کند و ارز را دوباره کاهش دهد!
کارشناسان جهان توصیه می کنند که حرف صفر از پول را با کاهش تورم به حداقل 12 درصد انجام دهند، زیرا در غیر این صورت نمی توان از کاهش قدرت خرید و از دست دادن پس اندازها جلوگیری کرد. همچنین باید دید که این حذف صفرها چگونه صورت خواهد گرفت. اگر اسکناسهای قدیمی در بانکها مبادله شوند، پس نمی توان از شکاف، ترس در جمعیت جلوگیری کرد و اما اگر این صورتحساب ها از طریق سازمان های تجاری بیرون کشیده شود و به تدریج صورت بگیرد و علاوه بر این مردم بتوانند بطور آزادانه در طی چندین سال پول های قدیمی خود را با پول جدید عوض کنند، در این صورت این یک گزینه ای هوشمندانه خواهد بود. در واقع، مشکلات زیادی وجود خواهد داشت، هم از لحاظ روانی و صرفا از لحاظ فنی...


شما همچنین به این ویژگی ها جامعه ایران را نیز اضافه کنید. ما به دولت زیاد اعتماد نمی کنیم، درسته؟ این هم پایه خوبی برای وحشت است - دولت به وعده خود عمل نخواهد کرد و به طور ناگهانی مبادله صورتحساب های قدیمی را متوقف خواهد کرد یا مشکلی با پرداخت و دریافت پول جدید خواهیم داشت. وحشت در این مورد وحشتناک است- مردم شروع به جمع کردن تمام کالاها می کنند، ترس از بی ارزش شدن پول منجرب می شود که همه در تلاش خرید املاک و طلا باشند... با پول جدید مردم بیشتر خرید خواهند کرد، زیرا در مقایسه با قیمت های قبلی بسیار ناچیز بنظر می رسد! 


اما حتی چنین مشکلات پیش رو در مقابل پرسش اصلی محو می شوند – تا چه حدی حذف صفر های ریال در چنین وضعیت اقتصادی کشور، درست است؟ زیرا افزایش ارزش ريال در برابر دلار و یورو، رشد قابل ملاحظه ای در اقتصاد، صادرات و ذخایر طلا، کاهش بدهی های خارجی ما نمی بینیم. بدین معنی که شرایط اجرای این اقدام فراهم نشده است. 

به عنوان یک وطن پرست، من برای کشورم بهترین ها را می خواهم و تلاش هایم در این راستا است. من می خواهم مقامات به دقت تمام جوانب مثبت و منفی حذف صفر از ریال را در نظر بگیرند تا همه چیز به همان ترتیب که باید پیش رود، صورت بگیرد. به این ترتیب هیچ شهروند ایرانی بعد از حوادث پس انداز خود را از دست نمیدهد. این وظیفه مهمی  است که تمام وزارتخانه های کشور و دولت باید با دقت با آن برخورد کنند. در غیر این ممکن نیست! ما نیاز به یک نقشه "راه" برای این اقدام خود داشته باشیم. در غیر این صورت، ترس و وحشت در انتظار ما است. امیدوارم که اقتصاددانان و وزیران دولت به خوبی این را درک کنند و به زودی با مسئولیت کامل و درک وظیفه خود در مقابل مردم ایران به مقدمات آینده نزدیک شوند.

محمد شمس

REALIRAN.net

برای برقراری ارتباط با نویسنده مقاله میتوانید به این ایمیل مراجعه نمائید: [email protected]