آيا روابط ايران با آمريكا آينده ای دارند؟ تحليل و نظر ما

16:28:55 1397-11-03

هفته جاری در رابطه با روابط احتمالی ژئوپلیتیکی با ایالات متحده در ایران بحث جدی وجود دارد، این نیز بی دلیل نیست.

هفته جاری در رابطه با روابط احتمالی ژئوپلیتیکی با ایالات متحده در ایران بحث جدی وجود دارد، این نیز بی دلیل نیست. این اتفاق بعد از سخنان مایکل پومپو وزیر امور خارجه ایالات متحده که از مقامات ایرانی خواست تا شهروندان آمریکایی بازداشت شده را آزاد کنند و به «مبارزه تروریستی در رابطه با نگه داشتن گروگان ها» پایان دهند. پومپئو گفت: «آیت الله علی خامنه ای، حسن روحانی رئیس جمهور و محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه، باید به اقدامات تروریستی خود در رابطه با گروگان پایان دهد و این را با آزاد کردن «باب لوینسون» و گروگان های دیگر آغاز کند. 


این یک بیانیه بسیار جالب از مقام دوم دولت ایالات متحده است و باید این گام آنها را همراه با سایر اقدامات ایالات متحده در رابطه با ایران را با دقت مورد بررسی قرار داد. زیرا نه تنها روابط دوجانبه کشورهای ما بلکه کل وضعیت منطقه خاورمیانه به این بستگی دارد. تجزیه و تحلیل این بیانیه در اینجا بسیار جالب است. به نظر می رسد که تن صدای پومپئو محترمانه نبود و اما این دلیل برای بدبینی نسبت به سخنان وی نیست. به عنوان مثال، باید گفت که ایالات متحده علی رغم تهدید های خود از فروش نفت ایران به بسیاری از کشورها جلوگیری نمی کند. در نتیجه، کره جنوبی و ژاپن در حال حاضر برگشت به خرید نفت ما هستند. نکته دیگر- پومپو در واقع خواستار همکاری در مورد شهروندان دستگیر شده آمریکایی است، این نیز بسیار مهم می باشد. 

دلیل این رفتار آمریکا چیست؟ اول از همه، نتیجه ناچیز راه حل از طریق تهدید و تحریم ها علیه ایران.  واضح است که تحریم های جدید ترامپ کار می کنند و اما نتیجه خوبی برای ایرانیان نداشته است. اما واقعیت این است که در طول 40 سال اخیر ما یاد گرفتیم که ایالات متحده یک «شیطان بزرگ» است و به تحریم ها از سوی این کشور نیز عادت کرده ایم. بنابراین ایرانیان شاهد تغییرات خاصی نشده اند. تغییرات مثبت زمانی مشاهده شد که «توافق هسته ای» راه اندازی شد، اما خروج ترامپ از آن به آن پایان داد... ما در واقعیت به افازیش تورم، تحریم ها، کاهش ارزش ارز و چیزهای منفی دیگر عادت کرده ایم. 


آمریکا این را می بیند – دلیل تغییر در لحن آنها نیز، این است. علاوه بر این، باید گفت که در این تغییرات تنها ایران سهم ندارد. موضع قاطعانه روسیه، ترکیه، چین و کشورهای اروپایی اقدامات ترامپ را تحت تاثیر قرار دادند. علاوه بر این، فرآیندهای ژئوپولیتیکی دیگر نیز وجود دارد - به عنوان مثال، ایجاد روابط نزدیک بین ایالات متحده و چین. همچنین، تلاش ترامپ برای ایجاد یک ائتلاف ضد ایرانی از قدرت های جهانی شکست خورده است. درباره این وال استریت ژورنال بطور آشکار نوشته است که برخی از کشورهای اروپایی از شرکت در نشستی که در ورشو (لهستان) برگذار خواهد شد، امتناع کرده اند. 

و واقعا - اتحادیه اروپا به ائتلاف ضد ایران نمی پیوندد، چرا که دیپلمات های اروپایی درک می کنند که هدف نشست دو روزه ضد ایرانی که در 13 و 14 فوریه سال جاری میلادی در ورشو برگزار خواهد شد، برای تقسیم اتحادیه اروپا در رابطه با مسئله ایران است. به ویژه هم اکنون که روند ایجاد یک مکانیسم مالی ویژه برای حل و فصل و دور زدن تحریم های آمریکا علیه ایران برای انجام تجارت توسط شرکت های اروپایی که با کشور ما همکاری می کنند، در حال اجرا می باشد، اروپایی ها نیازی به مشکلات جدید ندارند. زیرا اروپا و ایالات متحده دیدگاه کاملا متفاوتی درباره ثبات در خاورمیانه دارند. برای ترامپ این کنترل ایران و اما اروپا منطقی تر است و به اقدامات عربستان سعودی و مشکلات عراق، یمن و تنش در سوریه نیز توجه می کند. 


در این وضعیت، ایالات متحده و ایران خواه یا ناخواه می توانند همکاری خود را از سربگیرند. طبیعی است که هم اکنون این نه برای مقامات کشورهای ما و نه برای جامعه، سوال ساده نیست، بلکه برعکس نیز می باشد. تنش در روابط آمریکا و ایران که با آمدن ترامپ به کاخ سفید آغاز شده را نمی توان در یک لحظه، حل کرد. مقامات ما می گویند که آنها برنده خواهند شد و از سخنان خشنانه ای اجتناب نخواهند کرد. به یاد می آورم که روحانی رئیس جمهور کشورمان گفت: «ما عظمت ملی تاریخی خود را حفظ خواهیم کرد و در این مبارزه ایالات متحده آمریکا را بر روی زانو خواهیم نشاند. ما باید به جهان نشان دهیم که ما مشکلات خود را بدون تغییر عظمت، آزادی، استقلال، دموکراسی، نظام جمهوری، مذهب و فرهنگ خود، حل خواهیم کرد». ترامپ نیز به همان گونه، البته با تاکید بر واقعیت های خود، سخن می گفت. اما حتی با وجود همه اینها، هنوز انجام مذاکرات ممکن است. زیرا همه چیز در حال جریان و تغییر است. به یاد بیارید که روابط با در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد با کل جهان بدتر از این بود. سپس روحانی آمد و همه چیز تغییر کرد. همان چیز بتر دیگر تکرار خواهد شد- ترامپ می رود و همه چیز حل خواهد شد. 


و حتی اکنون که جنگ لفظی میان رهبران کشورهایمان وجود دارد، در ایالات متحده و هم در ایران افرادی وجود دارند که خواستار انجام مذاکرات مستقیم هستند. هنوز این اتفاق نیفتاده است. اما نیاز به رویکردهای جدید است. بله سخنرانی های عمومی همچنان تند خواهند بود. اما ژئوپولیتیک چه ما این را بخوهیم و چه نخواهیم، ایران و آمریکا ره به هم نزدیک می سازد. ایالات متحده دارای منافع خود در خاورمیانه است، اما بدون ایران اجرای آنها امکان پذیر نیست. ایالات متحده شرایط خود و مقامات ما نیز شرایط خود را مطرح می کنند... و فردا همه چیز می تواند تغییر کند. 


واقعیت ها نشان می دهد که در شرایط کنونی، زمانی که ایران تنها در برابر تمام جهان دیگر نیست، زمانی که از موضع ما و «توافق هسته ای»، سازمان ملل متحد، اتحادیه اروپا، همه کشورهای اروپایی، روسیه، چین، ژاپن، کره جنوبی، ترکیه و غیره حمایب می کنند، برای ترامپ ایجاد یک جنبش متحد برای مبارزه با تهران بسیار مشکل است. ترامپ نباید رو اسرائیل و عربستان سعودی حساب کند - آنها جنگ را در خاک خود نمی خواهند، آیا کسی هم هست که این را بخواهد؟ سوریه به تنهایی برای این منطقه کافی است و همچنین در عراق و یمن نیز بیثباتی است. بنابراین، ترامپ این را می خواهد یا نه – اما مجبور به رسیدن مخرج نشترک با ایران است. زیرا در غیر این صورت این را رئیس جمهور جدید ایالات متحده که بسیار با هوش تر و عاقل تر از آن است، انجام خواهد داد. 
 

امیر مصطفوی

REALIRAN.net

برای برقراری ارتباط با نویسنده مقاله میتوانید به این ایمیل مراجعه نمائید: [email protected]