بازی دو طرف پاشیانیان در برابر ایران: ارمنستان بیشتر از یک دوست، دشمن ما است

16:40:17 1397-12-15

نتایج سفر نخست وزیر ارمنستان نیکول پاشینیان به ایران همچنان یکی از موضوعات مورد بحث در شکل گیری سیاسی کشور ما است. اما، متاسفانه، این به هیچ وجه به این دلیل نیست که این دیدار با یک نوع پیشرفت یا امضاء توافق نامه های بسیار مهم بیاد ماند.

نتایج سفر نخست وزیر ارمنستان نیکول پاشینیان به ایران همچنان یکی از موضوعات مورد بحث در شکل گیری سیاسی کشور ما است. اما، متاسفانه، این به هیچ وجه به این دلیل نیست که این دیدار با یک نوع پیشرفت یا امضاء توافق نامه های بسیار مهم بیاد ماند. بلکه این دیدار با نتایج منفی خود که به روابط ایران و ارمنستان ضربه زد، به یاد ماند. در مورد آسیب به روابط ایران و آذربایجان نیاز به سخن گفتن نیست- همه چیز واضح است! بیایید بیشتر وارد مسئله شویم...


سالهای زیادی است که ارمنستان از همان آغاز استقلال خود در دهه 1990 میلادی، خود را به عنوان دوست ایران نمایش می دهد. مقامات ما نیز جواب مثبت به این رفتارهای ارمنستان می دهد. اما نه حجم تجارت دو جانبه، نه سطح سرمایه گذاری های متقابل، و نه میزان اجرای پروژه های اقتصادی و روابط سیاسی به هیچ وجه به سطح جدی نرسیده است.  بنابراین این سفر نیز مانند سفر های گذشته بود- سخنان بلند مرتبه و اما بدون نتیجه ! البته در مورد چه نتیجه ای می توان  در رابطه با ارمنستان –یک کشور فقیر، سخن گفت؟ در حال حاضر، در مواجهه با تحریم های سنگین ایالات متحده، کشور ما نیاز به پروژه های واقعی دارد، نه به گدائیانی مانند پاشینیان. از آنجا که نخست وزیر ارمنستان خواستار اجرای پروژه های مشترک، اتصال به پروژه حمل و نقل شمال-جنوب و حمل و نقل گاز ایران به گرجستان شده است. وی را می توان درک کرد -  زیرا برای ایروان،روابط با کشور ما اهمیت حیاتی دارد. اما برای مقامات ما همه چیز متفاوت است. در مورد کدام سود دو جانبه می توان سخن گفت، زمانی که نمی توان از طریق ارمنستان تحریم های اقتصادی ایالات متحده را دور زد؟ به لیست شرکای اصلی تجارت ما نگاه کنید - کشورهای اروپایی، ترکیه، هند، پاکستان، چین، روسیه، آذربایجان و ترکمنستان موجود است و اما اسم کشور ارمنستان در این لیست وجود ندارد. 


حتی در روابط ایران با کشورهای اتحادیۀ اقتصادی اوراسیا، ایروان نمی تواند به ما کمک کند-  به کمک پروژه جنوب- شمال از طریق دریای خزر، کشور ما روابط خود با روسیه، قزاقستان و غیره توسعه می دهد. ایروان فقیر نمی تواند به کشور ما کمک جدی کند، زیرا خود ارمنستان عضو کشورهای اتحادیۀ اقتصادی اوراسیا نیست و در محاصره است و هیچ ارتباطی با آذربایجان یا ترکیه ندارد. علی رغم این، روابط ما با آذربایجان در این زمینه بسیار خوب است، گردش مالی و حجم سرمایه گذاری های متقابل در حال رشد می باشد، پروژه های مشترک در مقیاس بزرگ در حال اجرا هستند، همان پروژه شمال-جنوب که برای کشور نه تنها سود اقتصادی، بلکه سود سیاسی نیز دارد. 


مقامات ما درک می کنند که با ارمنستان نمی توانند به جایی برسند، بنابراین مقامات روابط خود با ایروان را زیاد جدی نمی گیرند. علاوه بر این، باید صادقانه بپذیریم که تمام مقامات ارمنی و پاشیانیان هیچ استثنائی در این زمینه ندارند و درگیر تحریکاتی هستند که هدف آنها تضعیف روابط ما با آذربایجان است. در طی سفر پاشیانیان به ایران، ارمنی ها شعار «قره باغ سرزمین ما است؟» را مطرح کردند. به طور طبیعی، آذربایجانی ها، از جمله آذربایجان ایرانی، این را می بینند و می فهمند که ارمنی ها در معرض دیموگاژی هستند و سعی می کنند به روابط آذربایجان و ایران آسیب برسانند. در واقع، ایران باید پیش از این باید روابط خود را با یک گدای مثل ارمنستان، قطع می کرد، اما هنوز هم درباره برخی از پروژه های اقتصادی صحبت می کنند که هرگز اجرا نمی شوند، زیرا آنها به پول نیاز دارند، اما ارمنستان این پول را ندارد. ایران خدا را شکر یک کشور عاقل است که در ارمنستان که در محاصره قرار دارد، سرمایه گذاری نکند. 


علاوه بر این، مقامات ما میدانند که سیاست های طرفدار غرب پاشینیان در آینده هیچ چیز خوبی برای منطقه به ارمغان نخواهد آورد. اگر چه اکنون نخست وزیر ارمنستان وانمود می کند که بیشتر به مسکو و تهران متمرکز است، در واقع این گونه نیست. ما این را درک می کنیم، بنابراین عملا هیچ بخش قابل توجهی از این سفر وجود ندارد. به ویژه در زمینه پیشبرد اقدامات فعال که ایران، روسیه، آذربایجان و ترکیه در حال تلاش برای ایجاد فرمت متقابل سودمند در منطقه هستند. در طی چند سال گذشته، کشورهای ما قادر به ایجاد چنین مکانیزمی بوده اند که در حال حاضر در حال ساخت پروژه های آینده هستند. در این زمینه، گدایی های پاشیانیان هیچ معنی ندارند. بله در مطبوعات ارمنی، وی سفر خود به ایران را به عنوان سفر موفقیت آمیز توصیف کرده است. اما این در واقع خواسته های پاشیانیان است، نه واقعیت ها. ارمنستان، به دلیل اعتراض های ارضی خود علیه آذربایجان و ترکیه، به دلیل اشغال سرزمین های آذربایجان، در محاصره قرار دارد و هیچ آینده ای ندارد. بنابراین برای کشور ما، روابط با آذربایجان بسیار مهمتر است، زیرا باکو توانایی سیاسی و اقتصادی زیادی دارد، قدرت سیاسی نه تنها در منطقه بلکه در جهان نیز دارد. در این زمینه، ارمنستان دارای چیزی نیست که بتواند ایران را جذب کند.


از لحاظ سیاسی، ایران همواره به دولت و مردم آذربایجان نزدیک است، زیرا از تمامیت ارضی آذربایجان حمایت می کند و این سیاست را تغییر نداده است. همچنین مقامات ما بارها اعلام کرده اند که باید از طریق مذاکرات صلح آمیز میان دو طرف، مناقشه قره باغ بر اساس اصل احترام به تمامیت ارضی آذربایجان حل شود. بنابراین تحریکات ارامنه یک شکست پیشینی است.
و نزاع حل نخواهد شد قره باغ کوهستانی علاوه بر جذابیت سرمایه گذاری ارمنستان را کاهش می دهد، به طور موثر آن را به هیچ وجه کاهش نمی دهد. در مصاحبه ای با دوستان تجاری تهران من، تنها کسی را یافتم که با ارمنیان کار می کرد، و بیش از 30 نفر که با آذربایجان همکاری می کردند. اما صدها نمونه از اینها وجود دارد! و من فکر می کنم که این وضعیت همچنان ادامه خواهد یافت تا زمانی که ارمنستان سازوکار را نشان دهد و به فعال سازی واقعی روند مذاکرات به منظور دستیابی به یک نتیجه واقعی دست یابد. بدون این، روابط ایران و ارمنستان با روابط فعالانه روابط ایران و آذربایجان رو به رو خواهد شد.


از لحاظ سیاسی، ایران همواره به دولت و مردم آذربایجان نزدیک است، زیرا از تمامیت ارضی آذربایجان حمایت می کند و این سیاست را تغییر نداده است. همچنین مقامات ما بارها اعلام کرده اند که باید از طریق مذاکرات صلح آمیز میان دو طرف، مناقشه قره باغ بر اساس اصل احترام به تمامیت ارضی آذربایجان حل شود. بنابراین تحریکات ارامنه بی نتیجه هستند. 


و مشکل قره باغ کوهستانی حل نشده، جذابیت سرمایه گذاری در ارمنستان را کاهش داده و حتی به طور موثر آن را به صفر می رساند. در مصاحبه ای با دوستان تجاری تهران خود، تنها یک نفر را یافتم که با ارمنیان کار می کرد، و بیش از 30 نفر که با آذربایجان همکاری می کنند. صدها نمونه از اینها وجود دارد! بنظر من که این وضعیت همچنان ادامه خواهد یافت تا زمانی که ارمنستان سازوکاری نشان دهد و فعال سازی واقعی روند مذاکرات به منظور دستیابی به یک نتیجه واقعی،  آغاز کند. بدون این، روابط ایران و ارمنستان با روابط فعالانه روابط ایران و آذربایجان رو به رو خواهد شد.

امیر مصطفوی

REALIRAN.net

برای برقراری ارتباط با نویسنده مقاله میتوانید به این ایمیل مراجعه نمائید: [email protected]