آیا بازار خاکستری و اروپا، ایران را از تحریم های نفتی نجات خواهند داد؟

15:17:08 1398-02-17

مدت زمان طولانی است که در جامعه ما در رابطه با تحریم های آمریکا بحث می شود. این موضوع عمومی است که قابل فهم است و دیگر مورد مسخره قرار می گیرد- طوری که چند روز پیش در بازار خرید می کردم و متوجه شدم که قیمت تمام کالا ها بطور چشم گیر باز دیگر افزایش یافته اند، از فروشنده وقتی دلیل آن را پرسیدم با تاسف جواب داد که «تحریم ها!»...

مدت زمان طولانی است که در جامعه ما در رابطه با تحریم های آمریکا بحث می شود. این موضوع عمومی است که قابل فهم است و دیگر مورد مسخره قرار می گیرد- طوری که چند روز پیش در بازار خرید می کردم و متوجه شدم که قیمت تمام کالا ها بطور چشم گیر باز دیگر افزایش یافته اند، از فروشنده وقتی دلیل آن را پرسیدم با تاسف جواب داد که «تحریم ها!»...


واضح است که در سخنانش یک حقیقت وجود دارد و تورم و کاهش ارزش پول به شدت به اقتصاد کشور ضربه زده است. اما اگر این صورت گرفته است، پس، ما نباید انرژی خود را صرف ناله و نارضایتی کنیم، بلکه باید برای توسعه سریع موثر، اقدامات لاز برای غلبه بر تحریم ها انجام دهیم. من خوشحالم که مقامات ما در این موضوع خلاقیت نشان داده اند و حتی آماده استفاده از روش های بی اهمیت هستند. به طور خاص، امیر حسین زمانی نیا معاون وزیر نفت گفت: ما به منظور غلبه بر اثرات تحریمهای ایالات متحده علیه ایران، همه منابع را بسیج کرده ایم از جمله از "بازار خاکستری" نیز برای فروش نفت استفاده می کنیم. وی منظور از «بازار خاکستری» یعنی چی را مشخص نکرد و اما تاکید کرد که «این غیر قانونی نیست، بلکه جواب به تحریم ها علیه ایران است». وی  گفت: «ما تمام منابع کشورمان را بسیج کرده ایم و نفت را در بازار خاکستری می فروشیم». 


معاون وزیر نفت، با اشاره به عواقب تحمیل تحریم های ضد ایران از سوی واشنگتن و همچنین لغو تمدید معافیت از آنها توسط دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، بیان کرد که فوری نیاز به انجام اقدامات برای توسعه زمینه اقتصادی کشور است. او گفت: «ما باید تصمیمات جدی در مورد مقررات مالی و اقتصادی بگیریم، و دولت در این زمینه کار می کند». خوب، به خودی خود، واقعیت چنین کاری نمی تواند شاد کند. اما آیا ما در این رابطه دیر نکرده ایم؟ مدت زمان زیادی است که ترامپ از توافقنامه هسته ای خارج شده است، اما مقامات همچنان می گویند که باید اقدامات فوری انجام داد که در واقع، کاملا غیر ضروری نیست. علاوه بر این، من موافقم که اقدامات کمی دیر شده اند، اما حداقل کاش موثر بودند. چندین مذاکرات در حال حاضر در رابطه با انتقال کامل تجارت خارجی به یورو، ین و یوآن، صورت می گیرد و اما هیچ اجرایی وجود ندارد! 


بله، در ظاهر اتحادیه اروپا از ما حمایت می کند. به ویژه اخیرا در بروکسل، میگوئل آریاس کانت کمیساریای اتحادیه اروپا در زمینه آب و هوا گفت که اتحادیه اروپا نگران دستیابی نهایی از تحریم های آمریکا علیه بخش نفت ایران است. به گفته وی، تحریم واردات نفت ایران، تهدیدی برای حفظ توافق با تهران در مورد برنامه هسته ای است. وی تاکید کرد: «تا زمانیکه ایران همچنان به شرایط این توافق عمل کند، اتحادیه اروپا نیز از آن حمایت خواهد کرد.» این یک پیام خوب است و تجدید نظر می کند که از کشور ما قدردانی می کنند. اما هنوز هم یک مکانیزم موثر برای معاملات مالی و به ویژه بانکی با اروپا، که اجازه دهد ما تحریم های آمریکا را دور بزنیم و شرکت های اروپایی که با ایران همکاری می کنند از اقدامات ترامپ رنج نبرند و کشور ما نیر پول دریافت کند، وجود ندارد. 


 آیا سرنوشت این کشور بزرگ مثل کشور ما واقعا «بازار خاکستری» است که ایران باید مجبور شود مثل داعش که مخفیانه نفت را در آنجا می فروخت، بفروشد؟ نمی خواهم آن را باور کنم اما واقعیت این است. علاوه بر این، تهدید دیگری برای فروش نفت وجود دارد - بازی عربستان سعودی در اوپک! بیژن نامدار زنگنه  وزیر نفت گفت که تهران به تهدیدات کشورهای عضو اوپک پاسخ خواهد داد و اقدامات یکجانبه برخی از آنها علیه ایران می تواند منجر به فروپاشی سازمان شود ...


واضح است که سخنان وزیر در درجه اول مربوط به ریاض است. زیرا سعودي ها از تصميم آمريكا براي از بين بردن معافيت هايي براي برخي كشورها از تحريم نفتي عليه ايران، استقبال كردند و خودشان تصميم گرفتند تا ماه می میلادی براي تامین نيازهاي همه مشتريان توليد نفت را افزايش دهند. به این ترتیب، به شیوه ای منحصر به فرد، تصمیم گرفتند که مشتریان را از ایران دور کند و آنها را به سمت خود جلب کند، شاید حتی قیمت های پایینی هم داشته باشد. متاسفانه بر خلاف ما، اقتصاد آنها به آنان اجازه می دهد که این کار را انجام دهند. اما این یک اقدام بسیار زشتی بود، به خصوص اگر ما به یاد بیاوریم که اخیر، در طی کاهش شدید قیمت نفت، دقیقا توافق عربستان سعودی با ایران بود که از کاهش بیشتر قیمت نفت جلوگیری کرد. 


اما بار دیگر تکرار می کنیم، این امور داخلی سعودی ها است. اگر آنها بخواهند عروسک دستی ترامپ باشند، بگذار باشند. در نهایت، مزایا یا تلخی این تصمیم را آنها خواهند چشید. اوپک که بارکیندو مجددا تأیید کرد، همواره اقدامات جمعی انجام داده است. ابتدا باید در مورد آنچه که ما در پاسخ به اقدامات ترامپ انجام خواهیم داد، فکر کنیم. خوشبختانه، موضوعات مثبت ژئوپولتیک مثبت است که ایران باید لزوما استفاده کند. اول از همه، روابط دوستانه ما با ترکیه، روسیه، چین، آذربایجان، عراق، پاکستان و غیره. در این رابطه، بسیار مهم است که بیانیه مولود چاووش اوغلو وزیر خارجه ترکیه را بررسی کند که تحریم های آمریکا علیه ایران تاثیر منفی بر کل منطقه، از جمله ترکیه دارد.  وی گفت: «تحریم های علیه ایران تاثیر منفی بر شرکت های ترکیه تاثیر می گذارد. ترکیه نمیتواند نفت ایران را نخرد، زیرا پالایشگاه های نفت در ترکیه برای نفت عراق سازگار نیستند».


در این راستا، من معتقدم که سرنوشت ایران باید در دست ایران و مردم ایران باشد. موقعیت مثبت و به طور کلی دوستانه اتحادیه اروپا، ترکیه، روسیه، چین و سایر کشورها قابل احترام هستند. اما اگر خود ما دست به کار نشویم و منتظر دست کمک از سوی بروکسل، آنکارا، مسکو، پکن و غیره باشیم، ایران به هیچ جا نخواهد رسید. در اینجا مطمئن هستم که باید از «بازار خاکستری» و سایر امکانات نیز به طور گسترده استفاده کرد. زیرا نمونه های مثبت وجود دارد - به ویژه، در طول سال گذشته، درآمد بخش گردشگری در ایران به 11.8 میلیارد دلار رسید. علی اصغر مونسان رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران، بیان کرد که تاثیر تحریم ها بر بخش گردشگری ایران ناچیز است. من بخش گردشگری را یکی از آن فرصت هایی می دانم که می توانند سهم بزرگی در توسعه اقتصاد کشور و ایجاد شغل های جدید و دائمی ایجاد کنند. اما برای توسعه گردشگری، لازم است که فضای عمومی کشور را تغییر دهد تا تصویر بین المللی ایران را بهبود بخشد تا مردم نگران نباشند و به کشور ما سفر کنند. ایران فرصت های زیادی برای توسعه بخش غیر نفتی دارد، مهم این است که اولویت ها و اقدامات را تعیین کنیم. در حال حاضر دیگر نباید منتظر لغو تحریم ها از سوی ترامپ یود- لازم است که همه چیز را خودمان انجام دهیم تا این تهدیدات برای ایران خطر خاصی نداشته باشند.

امیر مصطفوی

REALIRAN.net

برای برقراری ارتباط با نویسنده مقاله میتوانید به این ایمیل مراجعه نمائید: [email protected]